Deprem vergisi varmı?Toplanan paralar nereye gitti?Ne kadar toplandı?

Tüm detaylar haberde

Deprem vergisi varmı?Toplanan paralar nereye gitti?Ne kadar toplandı?

24 Ocak'ta meydana gelen ve 41 kişinin yaşamını yitirdiği 6.8 büyüklüğündeki Elazığ depreminin ardından 'deprem vergileri' bir kez daha ülke gündemine geldi. Özellikle Kızılay Başkanı Ekrem Kınık'ın depremin hemen ardından yaptığı bağış talebi 'deprem vergilerine ne oldu?' sorusunun sorulmasına yol açtı. Hem muhalefet hem de iktidardan bu konuda çeşitli açıklamalar geldi. Biz de gündemi meşgul eden bu vergilerin geçmişini, oluşan tepkileri ve hükümetin eleştirilere yanıtını derledik...

Depremin hemen ardından Kızılay Başkanı Kerem Kınık'ın attığı Twitter mesajında Kızılay'a bağış yapılması çağrısında bulunması, vatandaşların " Deprem vergileri nereye gitti?" sorusunu sormasına yol açtı.

Peki 'deprem vergisi' diye bir vergi gerçekten var mı?

Vergi Uzmanı Ozan Bingöl kişisel web sitesinde kamuoyunda " deprem vergileri" olarak bilinen vergilerle ilgili şu bilgileri aktardı:

"Bilindiği üzere 26.11.1999 tarih ve 23888 sayılı Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 4481 sayılı kanun ile;

  • Özel İletişim Vergisi,

  • Özel İşlem Vergisi

  • Ek Gelir Vergisi,

  • Ek Kurumlar Vergisi,

  • Ek Emlak Vergisi,

  • Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi, uygulanması cihetine gidilmiştir.

Kanunun ismi ve vergilerin ihdas nedeni ile söz konusu vergiler “ Deprem Vergisi” olarak isimlendirilmiştir.

Yukarıdaki vergilerden “Özel İletişim Vergisi” kalıcı nitelikte bir vergi olarak günümüzede kadar varlığını sürdürmüştür. Bu nedenle günümüzde “Deprem Vergisi” denince akla ilk gelen vergi “Özel İletişim Vergisi” olmaktadır.

Yukarıdaki gelişim kapsamında bakınca, teknik vergi literatüründe “Deprem Vergisi” isimli bir vergi söz konusu değildir. Ama kamuoyunun literatüründe “Deprem Vergisi” söz konusu olup bununla da kast edilen esas itibarile “Özel İletişim Vergisi”dir.

 

Değerli arkadaşlar;
-99 depremi ile hayatımıza giren vergi namı diğer deprem vergisi Özel İletişim Vergisidir (ÖİV), ÖTV değildir.
-2000 yılında uygulanmaya başlanmıştır.
-İki kez uzatılmış, 2003 yılı sonunda ise kalıcı hale gelmiştir.
-Bugün %7,5 olarak uygulanmaktadır.

20 yılda ne kadar "deprem vergisi" toplandı?

Yine Ozan Bingöl 'ün sitesindeki verilere göre deprem vergisi olarak bilinen 'Özel İletişim Vergisi'nden 1999 yılından 2019'a kadar toplam 67,85 milyar lira kaynak oluşturulmuş.

Ozan Bingöl: Özel İletişim Vergisi deprem fonu değildir, kamusal ihtiyaçlar için harcanır

Vergi Uzmanı Bingöl , Özel İletişim Vergisi'nin her ne kadar Marmara Depremi sonrası depremin yaralarını sarma amacıyla getirilmiş olsa da, diğer bütçe vergi gelirleri kapsamında olduğunu ve 'Gider Vergileri Kanunu' içinde düzenlendiğini vurguluyor.

"Gerek Türkiye'de gerekse modern dünyada vergiler belli giderlere özgülenmezler. Kamu giderlerini karşılamak üzere bütçede toplanır ve kamusal ihtiyaçlar için harcanır" diyen Bingöl, bu kullanımın içine deprem için yapılan harcamaların yanı sıra yol, köprü, hastane yapımı, çalışanların ücretlerinin ödemesinin de girdiğini belirtiyor.

 

Deprem vergisi nereye gitti?

Kamuoyunun gündemindeki vergileri CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu 29 Ocak'taki Meclis grup toplantısında sordu:

"2004-2019 arası vatandaştan toplanan deprem vergisi 65 milyar lira. Dolara vurursak 34 milyar dolar. Bu para deprem yaralarını sarmak, kentleri depreme dayanıklı hale getirmek için bizim ödediğimiz vergi. Sonra bu oranları da artırdılar. Hiç itirazımız yok. Deprem varsa kentleri depreme dayanıklı hale getireceksek, can kaybı olmasın istiyorsak bu fedakarlığa bu millet katlanır. Ve vatandaş haklı olarak şunu soruyor; ‘17 yıldır iktidarsınız ve deprem vergisi alıyorsunuz. Elazığ'da ve Malatya'da bilinen tüm deprem bölgelerinde can kaybı ve tahribatı önlemek için neler yaptınız?’

"Çık de ki; 'Biz deprem bölgesi Elazığ'daki tahribatı gidermek için şu şu yatırımı yaptık. Ey sevgili vatandaşım hiç meraklanma; biz vatandaştan toplanan her kuruşun hesabını vermeyi namuslu bir görev kabul ediyoruz' desene."

Hangi alanlarda ne kadar yatırım yapıldı?

İletişim Başkanlığı’nın açıklamasına göre 2003-2019 yılları arasında depreme yönelik yatırım harcamalarının alanları şu şekilde:

  • Eğitim yatırımları: 202,8 milyar lira

  • Sağlık yatırımları: 105,5 milyar lira

  • Kentsel dönüşüm yatırımları: 112,4 milyar lira

  • Ulaştırma yatırımları: 488,4 milyar lira

  • Acil yardım yatırımları: 11,5 milyar lira

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER